Wybierz swój region

- Wybierając region sortujesz wyświetlane informacje zawężając tylko do wybranego regionu

artykuły

- kategorie
- Tytułowe zagadnienie dotyczy problematyki o niezwykle doniosłym znaczeniu praktycznym. Szczególnego wyjaśnienia wymaga sytuacja, kiedy przedmiotem podziału majątku dorobkowego jest dom – pobudowany wspólnie przez małżonków, jednakże na gruncie, który jest własnością tylko jednego z nich.
  
  W świetle przepisu art. 48 Kodeksu Cywilnego: „Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane…”. Zgodnie z art. 47 § 1 k.c. „Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych”.
  
  Mając powyższe na uwadze zasadą jest, iż pobudowany przez małżonków dom – ze środków pochodzących z ich majątku wspólnego – jako część składowa gruntu dzielić będzie jego los prawny i w konsekwencji przypadnie temu z małżonków, który jest właścicielem gruntu.
  
  Współmałżonek niebędący właścicielem gruntu, co do zasady nie może więc domagać się przyznania mu własności domu oraz gruntu na którym został wzniesiony, lecz jedynie - w oparciu o art. 45 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego - zwrotu nakładów i wydatków poczynionych z majątku wspólnego na przedmiotowy dom – w postaci zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej.
  
  Powyższa zasadna nie znajduje jednak zastosowania w każdym przypadku, na co wskazuje uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2010 roku, sygn. akt III CZP 34/10, zgodnie z którą „W sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd rozstrzyga o roszczeniu przewidzianym w art. 231 k.c. w orzeczeniu kończącym postępowanie. Sąd może wydać postanowienie częściowe lub postanowienie wstępne, jeżeli uzasadniają to okoliczności sprawy. O tym, czy roszczenie przewidziane w art. 231 k.c. należy uwzględnić, czy też zasądzić odpowiednią kwotę tytułem zwrotu nakładów - polegających na wzniesieniu budynku - poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, decydują okoliczności sprawy”.
  
  Przedmiotowa uchwała potwierdza, iż w toku postępowania o podział majątku wspólnego stron Sąd rozstrzyga także o roszczeniu z art. 231 k.c., którego konsekwencją może być przyznanie własności działki i domu wzniesionego wspólnie przez małżonków temu z nich, który nie był właścicielem gruntu.
  
  Jak wskazano w treści uchwały Sądu Najwyższego, możliwość przyznania własności gruntu wraz z domem, na którym został on wzniesiony istnieje w oparciu o art. 231 k.c. oraz co wymaga podkreślenia – przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy.
  
  Reasumując powyższe należy wskazać, iż współmałżonek niebędący właścicielem gruntu, dochodzący w toku postępowania o podział majątku wspólnego roszczenia z art. 231 k.c., może uzyskać rozstrzygnięcie skutkujące przyznaniem mu na własność gruntu oraz domu, jeśli będąc samoistnym posiadaczem gruntu w dobrej wierze, wzniesie na jego powierzchni (ze środków pochodzących z majątku wspólnego) budynek o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki a rozstrzygnięcie takie znajdować będzie uzasadnienie w okolicznościach tej konkretnej sprawy.
- Jolanta Wójciak, Adwokat , 10.06.10